Στο βιβλίο του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Γ. ΣΤΑΜΟΥ « Η ηρωική Κασσάνδρα ανά τους αιώνες» αναφέρεται ότι:
Όταν τον Οκτώβριο του 1912 ο νικηφόρος Ελληνικός στρατός προήλαυνε προς την πόλη του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκη, μία 30μελής ομάδα Ελλήνων ανταρτών, με αρχηγό τον Κρητικό αξιωματικό ΑΝΤΥΠΑ, αποβιβάστηκε στην παραλία της ΑΘΥΤΟΥ στην τοποθεσία Δάφνη. Οδηγός τους ήταν ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΠΑΖΑΧΟΣ από την ΒΑΛΤΑ. Αυτός ήταν γιος δασκάλου που υπηρέτησε στην ΒΑΛΤΑ και μετά χειροτονήθηκε ιερέας.
Με τους αντάρτες αυτούς ενώθηκαν και άλλοι υπό τον αξιωματικό ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟ. Μεταξύ των ανταρτών αυτών ήταν και ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΑΤΑΣΙΟΣ από την ΑΘΥΤΟ και ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΑΛΑΡΙΝΙΩΤΗΣ από την ΚΑΛΑΝΔΡΑ.
Οι αντάρτες αυτοί κατευθύνθηκαν προς την ΒΑΛΤΑ με σκοπό να την απελευθερώσουν από τους Τούρκους κατακτητές. Πρώτος μεταξύ των ανταρτών εισήλθε στην ΒΑΛΤΑ ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΑΤΑΣΙΟΣ.
Στη ΒΑΛΤΑ υπήρχε τότε ένα μικρό έφιππο σώμα τουρκικής χωροφυλακής εγκατεστημένο στο χώρο του σημερινού Αστυνομικού Τμήματος Κασσάνδρειας.
Οι Τούρκοι αυτοί χωροφύλακες όταν πληροφορήθηκαν ότι ο Ελληνικός τακτικός στρατός είχε ήδη περάσει το Σαραντάπορο, ύστερα από σχετική διαταγή, αναχώρησαν για τη Θεσσαλονίκη.
Την 10η Οκτωβρίου 1912 επέστρεψαν στη ΒΑΛΤΑ από τις Σποράδες αρκετοί Κασσανδρινοί. Λέγεται ότι δεν βρήκαν κανέναν Τούρκο χωροφύλακα εκτός από τον Διοικητή τους ΕΤΕΜ ΑΦΕΝΤΗ.
Είναι προφανές λοιπόν ότι οι ως άνω αντάρτες εισερχόμενοι στη ΒΑΛΤΑ δεν αντιμετώπισαν καμία αντίσταση. Ελευθέρωσαν την πρωτεύουσα της ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ εις το όνομα του τότε βασιλέα ΓΕΩΡΓΙΟΥ.
Ταυτόχρονα με τους αντάρτες έφθασε στη ΒΑΛΤΑ έφιππος και ο Οικονόμος του Μετοχίου του Αγίου Παύλου, ο Μοναχός ΑΝΘΙΜΟΣ. Είχε μαζί του και μια μεγάλη Ελληνική σημαία. Την τοποθέτησε αμέσως στο κτίριο του Τελωνείου, κοντά στην πλατεία, αφού βέβαια πρώτα κατέβασε την υπάρχουσα εκεί Τούρκικη σημαία.
Ο λαός της ΒΑΛΤΑΣ συγκεντρώθηκε στην πλατεία και υπό φρενίτιδα ενθουσιασμού αφού παρήλασε με συγκίνηση προ του Συμβόλου της Ελευθερίας κατευθύνθηκε προς τον Ιερό Ναό της Γεννήσεως της Θεοτόκου όπου τελέστηκε Δοξολογία.
Έτσι λοιπόν ήρθε η λευτεριά στη ΒΑΛΤΑ και δι΄ αυτής σε όλη την ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ. Το γεγονός αυτό λέγεται ότι συνέβη λίγες μέρες νωρίτερα από την απελευθέρωση της ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.
Οι πρόκριτοι της ΒΑΛΤΑΣ ,τις επόμενες μέρες, επειδή ήθελαν να μάθουν αν λευτερώθηκε και η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ έστειλαν εκεί τον ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟ Δ. ΛΑΣΚΑΡΗ . Αυτός επέστρεψε μετά 6ημέρου φέρνοντας το χαρμόσυνο μήνυμα και Ελληνική εφημερίδα.
Προς το τέλος του Οκτωβρίου 1912 ήλθε στη ΒΑΛΤΑ μία 30μελής ομάδα τακτικού πλέον στρατού , υπό τον Λοχαγό ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, για την τήρηση της τάξης.
Ο Λοχαγός αυτός επέβαλε «προσωπική εργασία» στους κατοίκους και έτσι μέσα σε λίγες μέρες κατασκευάστηκε η πλατεία της ΒΑΛΤΑΣ. Έφυγε από τη ΒΑΛΤΑ προς ΕΠΑΜΩΜΗ στις 10 Νοεμβρίου 1912.
Για τον Τούρκο Διοικητή ΕΤΕΜ αναφέρονται τα εξής: Κατ΄αρχήν μιλούσε πολύ καλά τα Ελληνικά. Είχε γενικώς φιλελληνικά αισθήματα και είχε την εκτίμηση των κατοίκων της ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ. Καλομεταχειριζόταν τις Βαλτιώτισες που είχε στη δούλεψή του. Τις έδιδε δώρα Χριστούγεννα και Πάσχα και όταν παντρευόταν τις προίκιζε. Μία από αυτές ήταν η Βαλτιώτισα ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΛΕΙΒΑΔΙΩΤΗ η οποία εργαζόταν στο Διοικητήριο ως μαγείρισσα.
Ο Διοικητής αυτός όταν οι Έλληνες αντάρτες εισήλθαν στη ΒΑΛΤΑ, φοβούμενος μήπως συλληφθεί , δεν έμεινε στο Διοικητήριο αλλά προτίμησε να πάει στο σπίτι φίλου του Βαλτιώτη.
Όταν βέβαια έμαθε και αυτός ότι λευτερώθηκε και η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ , αφού πρώτα δώρισε σε φίλους του κατοίκους της ΒΑΛΤΑΣ όλα τα έπιπλα και σκεύη του Διοικητηρίου, ναύλωσε ιστιοφόρο του ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΣΑΛΑ και μαζί με τους υπόλοιπους υπαλλήλους του Τούρκους αναχώρησε για την ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.
Εκεί αναφέρεται ότι ίδρυσε, στην οδό Εγνατία, κοντά στα λουτρά Ολύμπια, ένα χάνι ονομαζόμενο Τουρκο-χάνι όπου πήγαιναν κατά προτίμηση οι Κασσανδρινοί που επισκέπτονταν για διάφορες δουλείες τους την ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ.
Έτσι λοιπόν η ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ λευτερώθηκε από τους Τούρκους κατακτητές ύστερα από 482 έτη δουλείας.
Επιμέλια ΜΑΚΡΟΓΙΑΝΝΗΣ ΤΙΜΟΛΕΩΝ Ομότιμος Καθηγητής ΑΠΘ
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου