Άθυτος - Λαογραφία. Έθιμα του Δωδεκαημέρου.

 

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς.

   Την παραμονή της πρωτοχρονιάς το βράδυ παρέες γυναικών πήγαιναν να "ανάψουν" τρεις εκκλησίες - παρεκκλήσια του χωριού για να πάει καλά η νέα χρονιά.

    "Το αμίλητο νερό"

   Ξημερώματα της Πρωτοχρονιάς η νοικοκυρά, ντυμένη με τα καλά της, πήγαινε με την στάμνα στον ώμο στην βρύση του χωριού, χωρίς να μιλήσει σε κανέναν. Μόλις έφτανε στην βρύση και την ώρα που γέμιζε την στάμνα με νερο έριχνε στον "κάναλο" (κρουνό) της βρύσης σιτάρι και κέρματα λέγοντας μουρμουριστά "όπως τρέχει το νερό, έτσι να τρέχουν και τα καλά στο σπίτι μου". Αφού γέμιζε την στάμνα την έβαζε στον ώμο και στον δρόμο της επιστροφής πάλι δεν μιλούσε σε κανέναν, εάν ξεχνούσε και μιλούσε τότε έχυνε το νερο και πήγαινε κάποιος άλλος απο το σπίτι ξανα στην βρύση. Μόλις έφτανε στο σπίτι έριχνε απο το νερο αυτό στις γωνίες του σπιτιού, έδινε σε όλους να ποιούν και έπαιρνε μια πέτρα απο έξω την οποία τοποθετούσε στην "κώχη" της κάμαρης που καθόταν η οικογένεια, την πέτρα αυτήν την κρατούσαν μέχρι την παραμονή των Θεοφανείων.

   "Το αμποδιακό" (ποδαρικό)

  

 Το πρώτο πρόσωπο που θα έμπαινε στο σπίτι την ημέρα της Πρωτοχρονιάς έκανε το αμποδιακό στο σπίτι. Η νοικοκυρά το καλοδέχονταν με ευχές, γι αυτό και για το σπιτικό της. Το έβαζε να καθίσει πανω στην πέτρα που ειχε στην κώχη, το κερνούσε και εάν ήταν παιδί το έδινε και κάποιο φιλοδώρημα μαζί με καρύδια, αμύγδαλα, ξερά σύκα κ.τ.λ. Εάν ο χρόνος πήγαινε καλά τότε θεωρούσαν το πρόσωπο που έκανε το αμποδιακό τυχερό και γουρλίδικο και του ζητούσαν να τους ξανακάνει αμποδιακό.

Σύνδεσμος Φίλων Λαογραφίας και Παράδοσης Αφύτου